آخرین مطالب
کد مطلب: 6132
تاریخ انتشار: دوشنبه 6 مرداد 1393
نشستی با دکتر سلیم نیساری

پدر معنوی موسسه فرهنگی اکو

پدر معنوی موسسه فرهنگی اکو
شوراها > شورای فرهنگی  - دکتر سلیم نیساری، نخستین رئیس موسسه فرهنگی آر سی دی در تاریخ 10 بهمن 1392 از موسسه فرهنگی اکو دیدار و در فضایی صمیمی، با مدیران و کارکنان موسسه به گفتگو نشست. وی در این گفتگو، به بیان سابقه تاسیس آر سی دی و فعالیت های آن پرداخت.

دکتر نیساری می گوید که از سال 1345 تا سال 1356 به مدت 12 سال، ریاست موسسه فرهنگی آر سی دی را بر عهده داشته و بخاطر خدمات شایسته اش، ریاست وی چندین دوره تجدید شده است.

دکتر نیساری قریب به 93 بهار را پشت سر گذاشته و قامتش کمی خمیده شده، اما هنوز حافظه ای بس قوی دارد، بطوریکه اشعاری از اولین سال های دوران تحصیلات دبستانی خود را به یاد می آورد. صدایش لرزان، اما آکنده از محبت است. به قول خودش این صدای اصلی او نیست، چرا که دو بار حنجره اش زیر تیغ جراحی رفته است.

سازمان همکاری اقتصادی-اکو Economic Cooperation Organization-ECO)) جایگزین سازمان "همکاری های منطقه ای برای توسعه" (-RCD Regional Cooperation for Development) است. آر سی دی توسط دولت های ایران، پاکستان و ترکیه به منظور توسعه همکاری های اقتصادی، فنی و فرهنگی تاسیس و در فاصله سال های 1964 تا 1979 میلادی فعالیت داشت و با وقوع انقلاب اسلامی در ایران، فعالیت های آن متوقف شد. با تاسیس سازمان همکاری اکو توسط ایران، ترکیه و پاکستان در سال 1364 ، مشترکات عمیق تمدنی و فرهنگی این حوزه جغرافیایی از یک طرف و ضرورت تبادلات فرهنگی به عنوان عاملی اساسی در مسیر هموارسازی همکاری های سیاسی و اقتصادی از طرف دیگر، لزوم تاسیس یک ساختار فرهنگی مستقل را در کنار اکو مطرح ساخت. با فروپاشی شوروی سابق، اکو در سال 1371 گسترش یافت و افغانستان و شش کشور آسیای مرکزی و قفقاز به آن پیوستند. بالاخره با امضاء اساسنامه موسسه فرهنگی اکو توسط 8 وزیر امور خارجه در 15 مارس 1995 (1375) در اسلام آباد، موسسه فرهنگی اکو به عنوان یک سازمان مستقل منطقه ای تاسیس و تهران به عنوان مقر اصلی آن تعیین گردید. به این ترتیب، موسسه فرهنگی اکو به عنوان جایگزین بخش فرهنگی آر سی دی، از نقش ویژه ای در تقویت مناسبات فرهنگی کشورهای حوزه اکو برخوردار گردید.

 

پای سخنان دکتر سلیم نیساری می نشینیم:

 

از گذشته تا شمارش معکوس

دکتر نیساری گذشته خود را چنین بازگو می کند: در مدرسه رشدیه تحصیل خود را آغاز کرده و دوره تهیه (پیش دبستانی) و کلاس اول را طی چند ماه با موفقیت گذراندم. حتی نام اولین معلم خود را هنوز به خاطر دارم. پس از گذراندن دوره تحصيلات ابتدايي و متوسطه و قبولی در امتحان نهايي دانشسراي تبريز با رتبه اول براي ادامه تحصيل به تهران آمده و موفق به اخذ درجه ليسانس در سال 1321 گردیدم. در دوره کارشناسی، از محضر اساتیدی چون بدیع الزمان فروزانفر، احمد بهمنیار و کاظم عصار بهره بردم. سپس به سمت منشی مخصوص وزير فرهنگ منصوب شدم. مدتی بعد، برای ادامه تحصیل به خارج از کشور سفر کردم و موفق به اخذ درجه فوق ليسانس از دانشگاه لندن و نيز درجه دكتري در رشته علوم تربيتي و زبان شناسي از دانشگاه اينديانا در آمريكا گردیدم. پس از بازگشت به ایران، به عنوان استاد در دانشگاه تهران به تدریس مشغول شدم.

دکتر نیساری در تشریح نحوه شکل گیری موسسه فرهنگی آر سی دی، برخی از اسناد تاسیس این موسسه و نمونه هایی از کتب و نشریات منتشر شده در آن زمان را ارائه نمود که در خور توجه اند. وی حتی روزنامه ای را که خبر تاسیس این موسسه در آن منتشر شده، به یادگار نزد خود دارد. وی با مهربانی این یادگارها را که سالیان دراز از آنها به دقت مراقبت کرده، به موسسه فرهنگی اکو اهدا کرده و با لحنی حزن آلود می گوید "من دیگر مشغول خانه تکانی هستم و شمارش معکوس را آغاز کرده ام."

 

تاثیر زبان فارسی در منطقه

زبان فارسی تاثیر شگرفی در کشورهای عضو اکو داشته و دارد. تاثیر زبان فارسی در کشور پاکستان به حدی است که مردم این کشور علیرغم عدم تکلم به زبان فارسی، از خواندن اشعار فارسی لذت می برند. از جمله، توانایی علامه اقبال لاهوری در سرودن اشعار فارسی ستودنی است و اتفاقا اولین کتابی که توسط موسسه فرهنگی آر سی دی انتشار یافت، نوشته ای از اقبال با عنوان «احیای فکر دینی در اسلام» ترجمه احمد آرام بود.

اثرگذاری زبان فارسی در کشور ترکیه را نیز در بازدید از موزه ها و اماکن تاریخی متعدد مانند آرامگاه مولوی، به وضوح مشاهده می کنید. استفاده از واژه های فارسی در اشعار شاعران کلاسیک این کشور مرسوم بوده که متاسفانه پس از تغییر خط توسط آتاترک کم شده است. استاد در تایید این سخنان خود، نامه ای قدیمی از استاد «تحسین یازیجی»، نویسنده و محقق برجسته کشور ترکیه خطاب به خود را نشان می دهد که فارسی روان و زیبایی نگاشته شده است.

 

حافظ شناسی به سبک نیساری

دکتر نیساری که خود از حافظ شناسان بنام است، اذعان می دارد که 50 سال است در مورد حافظ تحقیق و مطالعه می کند. استاد نیساری معتقد است که حافظ خود دیوان اشعارش را به رشته تحریر در نیاورده، بلکه توسط فردی بنام گل اندام تحریر شده است و کاتبان دیگر نیز اشعاری بر آن افزوده اند. در دوران ریاست موسسه فرهنگی آر سی دی، تصمیم گرفتم مجموعه ای از منتخب اشعار شاعران هر سه کشور عضو را منتشر نمایم. یکی از این آثار، اشعار حافظ بود که با خط خوش استاد سلحشور نگاشته شد و منتشر گردید. این کتاب به حدی مورد استقبال قرار گرفت که دبیر کل سازمان همکاری منطقه ای آن را به عنوان هدیه به مهمانان خود تقدیم می کرد.

دکتر نیساری نوید می دهد که بزودی آخرین اثر وی با عنوان «تبصره ای بر تدوین غزل های حافظ» از انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رونمایی خواهد گردید. وی در توصیف این کتاب می گوید که خواننده اطلاعات کافی را درباره حافظ در این کتاب خواهد یافت. من این دستاورد را مدیون خدمت در آر سی دی می دانم، چرا که فرصت گام برداشتن در مسیر حافظ شناسی را برای من فراهم کرد. در یکی دیگر از تالیفات من در مورد حافظ با عنوان «دفتر دگرسانی ها در غزل های حافظ»، تمام اختلاف های 50 نسخه موجود از اشعار حافظ بررسی شده است. این کتاب را نیز توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر کرده است. برای تطبیق نسخ قدیمی موجود از اشعار حافظ، رنج فراوانی متحمل شدم و به گوشه و کنار جهان سفر کردم. البته نسخه ای در کتابخانه دانشگاه آکسفورد موجود است که به گمان من از تمام نسخ دیگر صحیح تر می باشد، ولی متاسفانه بنا به دلایلی هنوز موفق به رویت آن نشده ام.

 

مولوی، شاعری بین المللی

به عقیده من، مولانا در میان شاعران منطقه از جایگاه خاصی برخوردار است. ایرانیان او را ایرانی، افغان ها او را زاده بلخ و البته ترک ها به سبب واقع شدن آرامگاه وی در قونیه ترکیه، او را از ترکیه می دانند. به عقیده من مولانا شخصیتی بین المللی است و متعلق به کشور خاصی نمی باشد. از بلخ تا قونیه قلمرو اوست و تاثیر شخصیتش در جای جای این منطقه، هویداست.

 

 

 

 

 

  • نسخه چاپی
  • اشتراک گذاری
  • ارسال به دوستان
  • ارسال نظر

نام

آدرس پست الکترونیک  

آدرس وب سایت

نظر شما  

لطفا حاصل عبارت را وارد نمایید (اجباری):

 = 9+3

نام شما (اجباری)  

پست الکترونیک شما (اجباری)  

پست الکترونیک دریافت کننده (اجباری)  

لطفا حاصل عبارت را وارد نمایید (اجباری)

 = 9+3