آخرین مطالب
کد مطلب: 13828
تاریخ انتشار: دوشنبه 19 آبان 1399
در نشست مجازی بین المللی صورت گرفت:

بازخوانی اندیشه و شعر اقبال در موسسه فرهنگی اکو

بازخوانی اندیشه و شعر اقبال در موسسه فرهنگی اکو
اخبار  - به مناسبت 143 امین زادروز علامه اقبال لاهوری شاعر، سیاستمدار و فیلسوف پاکستانی، نشست مجازی توسط موسسه فرهنگی اکو و با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی و سفارت پاکستان در تهران در تاریخ 19 آبانماه 99 مصادف با نهم نوامبر 2020 برگزار گردید.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی موسسه فرهنگی اکو، در مراسم افتتاحیه این نشست سرور بختی رییس موسسه فرهنگی اکو، سید علی عنصر زیدی معاون سفیر پاکستان در تهران، دکتر علی اکبر احمدی افرمجانی مدیر گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی  و سناتور ولید اقبال نوه علامه اقبال به ایراد سخن پرداختند.

سرور بختی ضمن خوشامدگویی به مهمانان و تشکر از مسئولین دانشگاه علامه طباطبایی، سفارت پاکستان در تهران و نیز سخنرانان برنامه گفت: اقبال لاهوری از متفکرین چند بعدی منطقه اکو است که در ابعاد مختلف صاحب نظر و عمل بوده است. او از چهره های سرشناس در حوزه عرفان و تصوف، در قرن اخیر و یکی از چهره های فکری و انسانی درخشانی است که فرهنگ اسلامی به جامعه انسانی تقدیم کرده است. بختی گفت اقبال  در سده چهاردهم پیوند دهنده مفاهیم بلند عرفانی سده های گذشته منطقه است و در صحنه سیاست نیز از بنیانگزاران فکری پاکستان است که به صلح و امنیت کشور خویش و کشورهای اسلامی نگاهی ژرف و عمیق دارد. او معتقد بود یکی از علل عقب ماندگی مسلمانان، عدم اتحاد و یگانگی آنهاست لذا طرفدار این عقیده بود که مسلمانان و کشورهای منطقه باید با یکدیگر متحد شوند.

سرور بختی ادامه داد: هویت اسلامی و مشترکاتی که علامه اقبال به آن معتقد بود، به طور کلی می تواند به ایجاد پیوند بیشتر میان کشورهای منطقه بیانجامد. از سویی او دلبستگی عمیقی به زبان و شعر فارسی داشت و همین موضوع  اشعار وی را در بین فارسی زبانان قابل فهم، و او را در بین کشورهای فارسی زبان منطقه بیش از پیش محبوب ساخته است.

سید علی عنصر زیدی معاون سفیر پاکستان نیز در سخنان خود گفت، منطقه اکو یکی از غنی ترین مناطق جهان از نظر تاریخ و میراث فرهنگی است. ما نه تنها دین مشترک بلکه در هنرها و صنایع دستی، زبان و ادبیات و تاریخ، مشترکات زیادی داریم و موسسه فرهنگی اکو نقش اساسی در شناسایی و ترویج ارزشهای مشترک ما ایفا می کند. پاکستان به عنوان یکی از کشورهای بنیانگذار این موسسه افتخار دراد که چنین موسسه معتبری را تاسیس کرده است. او پیرامون علامه اقبال گفت: پاکستان به عنوان سرزمین اقبال شناخته می شود. شاعری با شهرت جهانی که جلوه ای بی نظیر به هنر شاعری بخشید و افکار سیاسی و مذهبی خود را با آن در آمیخت و تلاش کرد تا ملت خود را که در زنجیرهای استعمار گرفتار بود، بیدار کند. او با مطرح کردن مفهوم" خودی" به مسلمانان شبه قاره پیام داد که برخیزند و با استقامت در آزمایش های روزگار بدرخشند. وی ادامه داد ناب ترین اشعار اقبال به فارسی است. دو اثر اقبال با نامهای "اسرار خودی" و "بال جبرئیل" در ایران محبوبیت زیادی دارد. دیگر اثر اقبال با عنوان" از زبور عجم" منبعی الهام بخش برای بسیاری از جوانان بوده است.

دکتر افرمجانی مدیرگروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی از جمله سخنرانهای افتتاحیه برنامه بود. ایشان پیرامون فلسفه خودی اقبال سخن گفت. به اعتقاد افرمجانی فلسفه خودی اقبال همه افکار و اندیشه های او را دربرمی گیرد. او ما را دعوت می کند تا به خود بیاییم و خود را بیش از گذشته بشناسیم. دردی که او در جامعه اسلامی احساس می کند، درد از خود بیگانگی و تقلید است. افرمجانی گفت ما می توانیم با آثار و اندیشه های اقبال برخورد انتقادی هم داشته باشیم. بازخوانی دینی او و دوری گزینی از فلسفه موضوعی است که می توان به نقد آنها پرداخت اما اصل تفکر و اندیشه های او قابل پذیرش برای نسل های مختلف است.

نشست با حضور افتخاری سناتور ولید اقبال نوه علامه اقبال برگزار گردید و ایشان ضمن تشکر از موسسه فرهنگی اکو و سفارت پاکستان در تهران، پیرامون جامعه ایده آل از نظر اقبال به ایراد سخن پرداخت. ولید اقبال که یکی از سناتوران پاکستان است گفت: اقبال معتقد بود یک جامعه ایده آل باید یک جامعه صلح آمیز باشد زیرا اسلام اساسا دین صلح است. او در عقاید خود با شفافیت و اعتقاد راسخ اعلام می دارد که جامعه آرمانی جامعه ای است که توسط اصول اسلام مدرن، بازسازی شده و وحدت انسانی و برابری و آزادی انسان تحت یک سیستم صلح آمیز سیاسی اداره می شود.

ولید اقبال با اشاره به مفهوم " خودی" ابراز داشت، علامه اقبال در تالیفات خود تاکید بر یکسانی تقدم جامعه دارد. او معتقد است که جامعه ایده آل جامعه ای است که توسط آرمانهای اسلامی مدرن و بازسازی شده، هدایت می شود. بنابراین جامعه ای متحد، یکپارچه، برابری طلب، دارای آموزش صحیح، متعالی از نظر اخلاقی، آموزش دیده از لحاظ فنی، صلح طلب و دارای دموکراسی اجتماعی است.

دکتر نرگس جابری نسب استادیار دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران جنوب،  بعنوان اولین سخنران تخصصی این نشست، ضمن تشکر و قدردانی از برگزار کنندگان این نشست به درون مایه های اشعار فارسی اقبال پرداخت. جابری نسب گفت اقبال زبان فارسی را برای بیان افکار و اندیشه های خود با درون مایه های عشق به دین و قرآن، محبت رسول الله، ائمه اطهار و بزرگان دین، مسائل سیاسی، وطن دوستی، موضوعات فرهنگی، آزادگی و روشنگری مردم، مبارزه با ظلم و بیداد و انسانیت و عدالت اجتماعی بکار گرفت و اگر بخواهیم به طور کلی به درون مایه ها اشعار وی نگاهی بیاندازیم،  درون مایه های سیاسی- اجتماعی و اخلاقی - تعلیمی به طور آشکار در اشعار وی دیده می شود.

محمد افسر رهبین اقبال پژوه و رییس آرشیو ملی افغانستان دیگر سخنران این نشست بود. وی پیرامون سفرهای اقبال  به افغانستان و مفکوره وی درباره افغانستان صحبت نمود. او سخنان خود را با این شعر اقبال آغاز نمود:

آسيا يک پيکر آب و گل است                                   ملت افغان در آن پيکر دل است

از فساد او فساد آسيا                                               در گشاد او گشاد آسيا

سپس به بیان اندیشه های اقبال پیرامون افغانستان پرداخت. شعر اقبال برای امان الله خان، شاه افغانستان، سفر اقبال به دعوت نادرشاه به افغانستان، ملاقات وی با استاد خلیل الله خلیلی در باغ بابرشاه، سفر وی به غزنه و آرامگاه حکیم سنایی  از جمله موضوعاتی بود که رهبین به آنها اشاره نمود.

بخش دوم سخنرانی رهبین به پژوهش هایی که افغانها درباره اقبال و آثار و اشعارش انجام داده اند و ترجمه های فارسی و پشتوی آثار اقبال اختصاص داشت.  وی در پایان به آثاری از اقبال که توسط ایشان از اردو به فارسی منظوم و ترجمه شده است اشاره نمود. گفتنی است ترجمه فارسی " بال جبرییل" و " ضرب کلیم" دو اثر از اقبال است که توسط رهبین به فارسی ترجمه و توسط موسسه فرهنگی اکو شده است. همچنین او کلیات اشعار اردوی اقبال را نیز اخیرا ترجمه و به طبع رسانیده است.

دکتر فائزه زهرا میرزا استاد دانشگاه کراچی پاکستان سخنران دیگری بود که پیرامون ایران گرایی در اشعار اقبال و علاقه وی به ایران سخنرانی نمود.  فائزه میرزا در ابعاد زبانی، تاریخی، سیاسی و فکری گرایشات اشعار اقبال را به ایران بررسی نمود. او گفت اقبال نخستین شاعر قرن بیستم است که عجم را محور آرزوها و آرمانهای خود قرار داده و تحت تاثیر شاعران و عارفان و متصوفان ایران بزرگ بوده است. 

 

 

  • نسخه چاپی
  • اشتراک گذاری
  • ارسال به دوستان
  • ارسال نظر

نام

آدرس پست الکترونیک  

آدرس وب سایت

نظر شما  

لطفا حاصل عبارت را وارد نمایید (اجباری):

 = 7+4

نام شما (اجباری)  

پست الکترونیک شما (اجباری)  

پست الکترونیک دریافت کننده (اجباری)  

لطفا حاصل عبارت را وارد نمایید (اجباری)

 = 7+4